Kim jest sygnalista i jakie są cele jego działań?
Sygnalista to osoba, która zgłasza nieprawidłowości, naruszenia prawa lub nieetyczne działania w organizacji, w której pracuje lub z którą współpracuje.
Głównym celem działania sygnalisty jest ujawnienie informacji o potencjalnych nadużyciach. Przypadki takie mogą wywierać wpływ na interes publiczny, zdrowie, środowisko czy sytuację pracowników.
Podstawy prawne dotyczące ochrony sygnalistów
W Polsce kwestie związane z funkcjonowaniem i ochroną sygnalistów regulowane są przez kilka źródeł prawa:
Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii.
Ustawę o ochronie sygnalistów, która znajduje się w trakcie procedowania i ma na celu wdrożenie przepisów unijnych do polskiego prawa krajowego.
Obowiązujące regulacje sektorowe, w tym Kodeks pracy, przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz przepisy dotyczące ochrony konkurencji.
Sposoby zgłaszania nieprawidłowości
W świetle obowiązujących oraz planowanych przepisów sygnalista ma możliwość przekazania informacji o naruszeniach na trzy sposoby:
1. Zgłoszenie wewnętrzne
Zgłoszenie to odbywa się w ramach organizacji. Do wdrożenia procedury przyjmowania zgłoszeń zobowiązany jest każdy pracodawca zatrudniający powyżej 50 osób lub prowadzący działalność w sektorze regulowanym. Zgłoszenie może zostać przekazane przez platformy informatyczne, e-mail, drogą listowną lub ustnie podczas rozmowy z wyznaczoną osobą.
2. Zgłoszenie zewnętrzne
W przypadku gdy procedura wewnętrzna jest niemożliwa lub okazuje się nieskuteczna, sygnalista może skierować sprawę do odpowiednich organów państwowych. Należą do nich Państwowa Inspekcja Pracy (sprawy prawa pracy), Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (naruszenia prawa konkurencji), Komisja Nadzoru Finansowego (sprawy rynku finansowego) oraz Prokuratura (w przypadku podejrzenia przestępstwa).
3. Zgłoszenie publiczne
Polega na ujawnieniu informacji m.in. za pośrednictwem mediów lub organizacji pozarządowych. Krok ten może zostać podjęty, gdy zgłoszenia wewnętrzne i zewnętrzne nie przyniosły efektu lub istnieje uzasadniona obawa, że naruszenie zostanie zatajone.
Zasady ochrony sygnalistów przed działaniami odwetowymi
Osoba posiadająca status sygnalisty podlega ochronie przed represjami. Zabezpieczenie to dotyczy takich działań jak zwolnienie z pracy, degradacja, pominięcie przy awansie, mobbing, zastraszanie czy naruszenie dobrego imienia.
Ochrona ta przysługuje pod warunkiem, że dokonywane zgłoszenie było złożone w dobrej wierze i odnosiło się do rzeczywistego naruszenia.
Procedura zgłaszania nieprawidłowości w Gminie Goleniów
Gmina Goleniów udostępniła dedykowane kanały komunikacji umożliwiające sygnalistom dokonywanie zgłoszeń zewnętrznych w formie dokumentowej oraz ustnej:
Pocztą elektroniczną na adres: sygnalista@goleniow.pl.
Za pośrednictwem aplikacji elektronicznej: https://sygnaapp.pl/system-zgloszen-zewnetrznych/gmina-goleniow/.
Drogą pocztową na adres: Urząd Gminy i Miasta w Goleniowie, Plac Lotników 1, 72-100 Goleniów z dopiskiem „ZGŁOSZENIE SYGNALISTY – nie otwierać”.
Ustnie, w trakcie bezpośredniego spotkania. Spotkanie jest organizowane na wniosek sygnalisty w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Wniosek należy złożyć w formie pisemnej na adres Urzędu Gminy i Miasta w Goleniowie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kim jest sygnalista?
Sygnalista to osoba zgłaszająca nieprawidłowości, naruszenia prawa lub nieetyczne działania w podmiocie, w którym pracuje lub z którym współpracuje.
Jakie są główne ścieżki zgłaszania naruszeń?
Sygnalista może dokonać zgłoszenia wewnętrznego (w swojej organizacji), zewnętrznego (do organów państwowych) lub ujawnić informacje publicznie (np. w mediach).
Przed jakimi działaniami jest chroniony sygnalista?
Sygnalista działający w dobrej wierze jest chroniony przed represjami, takimi jak zwolnienie z pracy, degradacja, brak awansu, mobbing, zastraszanie czy naruszenie dóbr osobistych.
W jaki sposób można dokonać zgłoszenia zewnętrznego w Gminie Goleniów?
Zgłoszenie w Gminie Goleniów można złożyć e-mailowo, przez aplikację internetową, listownie z odpowiednim dopiskiem na kopercie lub ustnie podczas spotkania zorganizowanego po złożeniu pisemnego wniosku.
Czytaj również:
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Goleniowie informuje …
