Goleniowski system gospodarki odpadami na zakręcie. Dlaczego podwyżka jest nieunikniona i konieczna?
Przez lata Gmina Goleniów mogła szczycić się jedną z najniższych stawek za odbiór odpadów w regionie. Jednak brutalna rzeczywistość finansowa, rosnące koszty niezależne od samorządu oraz gigantyczny deficyt sprawiają, że dotychczasowa opłata w wysokości 30 zł od mieszkańca prawdopodobnie przejdzie do historii. Analizujemy, dlaczego zmiana cennika stała się kwestią „być albo nie być” dla lokalnego systemu ekologicznego.
Finansowa wyrwa w budżecie
Z danych przedstawionych przez magistrat wyłania się obraz systemu, który przestał się bilansować. Roczny koszt utrzymania gospodarki odpadami w Goleniowie to niemal 20 mln zł. Przy obecnej stawce 30 zł, system generuje roczny deficyt przekraczający 7,1 mln zł. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, system gospodarki odpadami powinien być samofinansujący – co oznacza, że wpływy od mieszkańców powinny pokrywać koszty wywozu i utylizacji. Obecnie gmina musi „dosypywać” brakujące miliony z budżetu ogólnego, co dzieje się kosztem innych inwestycji, takich jak remonty dróg czy oświetlenie uliczne.
Dlaczego jest tak drogo? Główne czynniki wzrostu
Włodarze gminy wskazują na szereg czynników zewnętrznych, które determinują wzrost kosztów:
Wzrost opłaty środowiskowej: Państwo systematycznie podnosi stawki za każdą tonę odpadów trafiającą na składowiska.
Koszty energii i paliwa: Praca instalacji przetwarzania (RIPOK) oraz transport śmieciarkami pochłaniają coraz większe kwoty.
Presja płacowa: Systematyczne podwyżki płacy minimalnej bezpośrednio przekładają się na koszty zatrudnienia kierowców, ładowaczy oraz pracowników sortowni.
Wymogi unijne: UE nakłada coraz wyższe poziomy odzysku i recyklingu, co wymusza stosowanie droższych, zaawansowanych technologii sortowania.
Wzrost konsumpcji: Jako społeczeństwo generujemy coraz więcej odpadów, co automatycznie zwiększa koszty ich transportu i przetworzenia.
Goleniów na tle sąsiadów
Choć każda podwyżka budzi opór, zestawienie z innymi gminami pokazuje, że Goleniów był dotąd wyjątkowo tani. W Świdwinie mieszkańcy płacą 47 zł, w Stepnicy 46 zł, a w Drawsku Pomorskim 45 zł. Matematyczna stawka, która w pełni zbilansowałaby system w Goleniowie, wynosi 46,71 zł.
Kompromisowa propozycja Burmistrza
W odpowiedzi na trudną sytuację mieszkańców, Burmistrz zaproponował stawkę 39 zł. Jest to swoisty „wariant kompromisowy” – kwota ta jest znacząco niższa od realnego kosztu funkcjonowania systemu, ale pozwala na istotne zmniejszenie deficytu. Przy tej stawce gmina nadal będzie musiała dofinansowywać system kwotą około 3,3 mln zł rocznie, co jednak jest obciążeniem znacznie mniejszym niż dotychczasowe 7 milionów.
Walka o uszczelnienie systemu i wsparcie AI
Podwyżka to nie wszystko. Gmina aktywnie szuka oszczędności poprzez uszczelnianie systemu deklaratywnego. Podejmowane działania obejmują:
Kontrole Straży Miejskiej (już ponad 140 skontrolowanych adresów).
Weryfikację zużycia wody w gospodarstwach domowych, co pozwala wykryć osoby faktycznie zamieszkujące, a niezgłoszone do systemu.
Wprowadzenie systemu IT opartego na sztucznej inteligencji (AI), który będzie automatycznie porównywał bazy danych (PESEL, opieka społeczna, zużycie mediów) w celu wyłapania nieścisłości.
Decyzja o nowej stawce należy teraz do Radnych. Jedno jest pewne: przy deficycie rzędu 7 mln zł, utrzymanie obecnej ceny za śmieci jest ekonomicznie niemożliwe bez paraliżu innych zadań gminy.
- Foto ma charakter jedynie poglądowy
