Przełomowa interpretacja RIO. Wiemy, na co gmina może wydać pieniądze z opłat za śmieci …
Regionalne Izby Obrachunkowe (RIO) regularnie przyglądają się temu, jak samorządy gospodarują pieniędzmi mieszkańców. Jedna z najważniejszych zasad systemu gospodarki odpadami mówi wprost: system musi się bilansować, a środki z tzw. opłaty śmieciowej mogą być wydawane wyłącznie na cele ściśle określone w ustawie. Ostatnie wyjaśnienia RIO w Krakowie rzucają nowe światło na to, jak szeroko gminy mogą interpretować pojęcie „tworzenia” infrastruktury odpadowej.
Sprawa oparła się o zapytanie małopolskiej gminy Borzęcin. Tamtejszy wójt chciał upewnić się, czy samorząd może sfinansować zakup działki pod budowę nowej inwestycji z pieniędzy pochodzących z opłat za wywóz śmieci. Odpowiedź Izby jest jednoznaczna i zielone światło dla takiego kroku zostało zapalone.
Co mówią przepisy, a co z tego wynika?
Zgodnie z art. 6r ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zebrane od mieszkańców opłaty muszą pokrywać realne koszty funkcjonowania systemu. Ustawodawca wylicza tam m.in. odbiór i transport odpadów, edukację ekologiczną, obsługę administracyjną oraz – co kluczowe w tej sprawie – tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK).
Krakowska RIO uznała, że skoro ustawa pozwala na finansowanie „tworzenia” PSZOK-u, to logicznym i nieodłącznym elementem tego procesu jest pozyskanie odpowiedniego gruntu. Bez ziemi budowa obiektu nie byłaby przecież możliwa. Wydatki ukierunkowane na nabycie nieruchomości można zatem bez przeszkód zaliczyć do kosztów systemu.
Co niezwykle istotne dla budżetów samorządowych, Izba potwierdziła również, że na zakup takiej działki gmina może przeznaczyć nie tylko bieżące wpływy z opłat od mieszkańców, ale również nadwyżki finansowe – czyli środki z opłaty śmieciowej, które nie zostały wykorzystane w poprzednim roku budżetowym.
Decyzja ta stanowi jasną wskazówkę dla wielu gmin w całej Polsce, które planują modernizację lub budowę własnych punktów zbiórki odpadów i szukają legalnych źródeł finansowania wkładu początkowego, jakim jest zakup gruntu.
