Nowe zasady finansowania badań diagnostycznych przez NFZ
Od 1 kwietnia Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził zmiany w zasadach rozliczania kluczowych badań diagnostycznych, takich jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa oraz endoskopia. Modyfikacje te dotyczą wszystkich placówek i pracowni medycznych posiadających kontrakt z NFZ. Według doniesień zmiana strategii wzbudziła niepokój części dyrektorów szpitali, którzy wskazują na ryzyko wydłużenia się kolejek. Przedstawiciele Funduszu argumentują jednak, że wprowadzane rozwiązania stanowią racjonalizację wydatków, a nie cięcia budżetowe.
Zasady rozliczania nadwykonań: przelicznik 100/50/60
Zgodnie z przekazanymi informacjami, kluczowym elementem nowej strategii NFZ jest odejście od pełnego finansowania tak zwanych nadwykonań, czyli badań zrealizowanych ponad limit określony w umowie podstawowej. Świadczenia wykonane w ramach zakontraktowanego limitu są finansowane w 100% wyceny.
W przypadku przekroczenia ustalonego limitu wprowadzono niższe stawki rozliczeniowe. Jak wynika z przyjętych zasad, za wykonanie tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego ponad limit NFZ przekazuje 50% stawki. W odniesieniu do badań gastroskopii i kolonoskopii rozliczenie nadwykonań wynosi 60% wyceny.
Przyczyny zmian w wycenach i stanowisko NFZ
W opinii przedstawicieli Funduszu zmiana zasad wynika ze znaczącego wzrostu wydatków w obszarze diagnostyki. Jak poinformowała Małgorzata Koszur, rzeczniczka Zachodniopomorskiego Oddziału NFZ, w ciągu ostatnich kilku lat koszt rezonansu magnetycznego wzrósł o 58%, natomiast w przypadku gastroskopii odnotowano wzrost kosztów o 133%.
Według informacji przekazanych przez NFZ wzrost kosztów jest między innymi konsekwencją tak zwanej ustawy podwyżkowej, czyli środków przeznaczanych na wzrost wynagrodzeń w ochronie zdrowia. Przedstawiciele Funduszu wskazują na konieczność zapanowania nad wycenami i honorariami personelu, których wysokość bywała powiązana z liczbą przeprowadzonych badań.
Prawa pacjentów, kwestia kolejek i organizacja opieki
W odpowiedzi na pojawiające się doniesienia dotyczące ewentualnych dopłat za badania lub odwoływania wizyt, NFZ kategorycznie zaprzecza tym informacjom i przypomina, że osoby ubezpieczone mają prawo do bezpłatnej diagnostyki. Żądanie jakichkolwiek dopłat stanowi naruszenie warunków umowy z Funduszem i grozi sankcjami na mocy ustawy o prawach pacjenta.
Podczas gdy zarządzający placówkami obawiają się, że mniejsze wpływy za nadwykonania zmuszą ich do ograniczenia liczby przyjmowanych pacjentów, NFZ zwraca uwagę na potrzebę wyeliminowania nieprawidłowości. Z analiz danych za 2025 rok wynika, że dochodziło do przypadków wielokrotnego zlecania tomografii komputerowej jednemu pacjentowi bez wyraźnej konieczności medycznej.
Rozwiązaniem ma być również ściślejsza współpraca specjalistów z lekarzami POZ w ramach opieki koordynowanej. Pacjent po zdiagnozowaniu i ustaleniu planu leczenia ma wracać pod opiekę lekarza rodzinnego, co ma zwolnić miejsca dla nowych osób oczekujących na pierwszą wizytę.
Programy profilaktyczne i dostęp do informacji
Przedstawiciele NFZ przypominają także, że obecny rok jest rokiem profilaktyki. O ile badania diagnostyczne wymagają skierowania od lekarza przy podejrzeniu choroby, o tyle programy profilaktyczne (takie jak cytologia, mammografia czy program „Moje Zdrowie”) są dostępne bez skierowania dla określonych grup wiekowych. Rzetelne informacje na temat świadczeń można znaleźć na portalach pacjent.gov.pl oraz Akademia NFZ.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie badania zostały objęte nowym systemem rozliczania od 1 kwietnia?
Zmiany w rozliczaniu dotyczą rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej oraz badań endoskopowych (gastroskopii i kolonoskopii).
Ile wynosi rozliczenie za badania wykonane ponad limit kontraktu?
Za badania wykonane w ramach podstawowego kontraktu NFZ płaci 100% wyceny. Za nadwykonania w przypadku tomografii i rezonansu placówka otrzyma 50% stawki, a w przypadku gastroskopii i kolonoskopii – 60% stawki.
Czy pacjenci muszą dopłacać za badania diagnostyczne na NFZ?
Nie, NFZ kategorycznie zaprzecza informacjom o dopłatach. Osoby ubezpieczone mają prawo do bezpłatnych badań diagnostycznych.
Co należy zrobić w przypadku żądania dopłaty za badanie diagnostyczne?
W przypadku żądania dopłaty należy natychmiast powiadomić Narodowy Fundusz Zdrowia, który podejmuje działania na podstawie ustawy o prawach pacjenta.
Jak NFZ planuje skrócić kolejki do lekarzy specjalistów?
Planowane jest wykorzystanie opieki koordynowanej – po zdiagnozowaniu i ustaleniu planu leczenia pacjent ma wracać pod opiekę lekarza POZ, co zwolni miejsca na pierwsze wizyty dla nowych pacjentów.
Czy programy profilaktyczne wymagają skierowania od lekarza?
Programy profilaktyczne, takie jak mammografia, cytologia czy program „Moje Zdrowie”, są dostępne bez skierowania dla odpowiednich grup wiekowych.
Czytaj również:
https://goleniow24.info/czy-spalarnie-smieci-maja-plu/
Uwaga pacjenci! Zmieniły się zasady parkowania przy przychodni Polmed w Goleniowie
Nowe zasady rejestracji do specjalistów – od stycznia pacjenci NFZ zapiszą się online
